{"id":670,"date":"2017-06-12T08:55:25","date_gmt":"2017-06-12T08:55:25","guid":{"rendered":"https:\/\/pensiunea-edelweiss-putna.ro\/?p=670"},"modified":"2025-08-30T21:21:37","modified_gmt":"2025-08-30T21:21:37","slug":"templul-mare-din-radauti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/2017\/06\/12\/templul-mare-din-radauti\/","title":{"rendered":"Templul Mare din R\u0103d\u0103u\u021bi"},"content":{"rendered":"<p><b>Templul Mare din R\u0103d\u0103u\u021bi<\/b> este un l\u0103ca\u0219 de cult evreiesc din municipiul R\u0103d\u0103u\u021bi, localizat pe strada 1 Mai nr. 2, \u00een centrul ora\u0219ului. El a fost construit \u00een anul 1883, unele surse indic\u00e2nd eronat anul 1879 ca an al construc\u021biei.<\/p>\n<p>Prima sinagog\u0103 din R\u0103d\u0103u\u021bi a fost construit\u0103 \u00een anul 1830 de c\u0103tre Eliahu Gew\u00f6lb, \u00een centrul ora\u0219ului.<\/p>\n<p>Ca urmare a cre\u0219terii num\u0103rului de evrei din ora\u0219, sinagogile au devenit ne\u00eenc\u0103p\u0103toare, iar \u00een anul 1880, \u00een timpul vizitei \u00eemp\u0103ratului Franz Joseph I la R\u0103d\u0103u\u021bi, o delega\u021bie de evrei i-a solicitat sprijinul. Aveau nevoie de un teren pentru a construi o mare sinagog\u0103. \u00cemp\u0103ratul \u0219i-a dat acordul pun\u00e2nd la dispozi\u021bia comunit\u0103\u021bii evreie\u0219ti o parcel\u0103 de teren \u00een centrul ora\u0219ului, l\u00e2ng\u0103 parc.<\/p>\n<p>Construc\u021bia templului a trenat mai mul\u021bi ani ca urmare a ne\u00een\u021belegerilor dintre evreii ortodoc\u0219i \u0219i cei moderni\u0219ti cu privire la proiectul acestuia. Dac\u0103 ortodoc\u0219ii doreau ca templul s\u0103 fie construit \u00een stilul tradi\u021bional al sinagogilor, moderni\u0219tii voiau un templu asem\u0103n\u0103tor cu cel din Cern\u0103u\u021bi, cu o cupol\u0103 rotund\u0103 deasupra. \u00cen final s-a ajuns la un compromis, iar templul a fost construit \u00een stilul Templului din Cern\u0103u\u021bi dar cu dou\u0103 turnuri gemene \u00een loc de cupol\u0103. Femeilor le-a fost rezervat\u0103 aripa de vest.<\/p>\n<p>Inaugurarea templului a avut loc la 18 august 1883, de ziua de na\u0219tere a \u00eemp\u0103ratului Franz Joseph I, prima slujb\u0103 fiind celebrat\u0103 de c\u0103tre noul \u0219ef-rabin al ora\u0219ului, Yitzhak Kunstadt.<\/p>\n<p>Templul Mare din R\u0103d\u0103u\u021bi a fost construit \u00een stil maur, fiind o cl\u0103dire masiv\u0103 cu dou\u0103 turnuri \u00eenalte acoperite cu cupole care confer\u0103 cl\u0103dirii aspectul unei catedrale ortodoxe. Intrarea principal\u0103 se face pe sub una dintre cele trei arcade care se sprijin\u0103 pe patru coloane masive. Ferestrele templului sunt circulare, terminate \u00een arcade. Interiorul templului prezint\u0103 decora\u021biuni realizate \u00eentr-un amestec de stiluri: Rena\u0219tere, baroc, maur. <sup id=\"cite_ref-8\" class=\"reference\"><\/sup><\/p>\n<p>Ora\u0219ul R\u0103d\u0103u\u021bi a avut rabini-\u0219efi care conduceau activitatea religioas\u0103 a comunit\u0103\u021bii. Aceast\u0103 func\u021bie a fost \u00eendeplinit\u0103 de c\u0103tre Hirsch Shapiro (1861-1881), Yitzhak Rabin Kunstadt (1883-1909), dr. Yaacov Hoffman (1912-1923), dr. Yaacov Nacht (1925-1928), dr. Shimshon Stein (1930-1932, 1933-1940), Yitzhak Rabinowitz (1932-1933) \u0219i Yisroel Hornick (1945-1947). Acesta din urm\u0103 a fost ultimul \u0219ef-rabin din R\u0103d\u0103u\u021bi.<\/p>\n<p>La 17 mai 2005, \u00een interiorul Templului au p\u0103truns, printr-un geam spart, persoane necunoscute care au spart lac\u0103tul de la Aron Kode\u0219, au scos cele trei suluri sfinte, le-au dezbr\u0103cat de \u00eenvelitori \u0219i le-au a\u0219ezat pe mas\u0103. Nu a fost furat nimic. <sup id=\"cite_ref-9\" class=\"reference\"><\/sup><\/p>\n<p>\u00cen lista sinagogilor din Rom\u00e2nia publicat\u0103 \u00een lucrarea <i>&#8222;Seventy years of existence. Six hundred years of Jewish life in Romania. Forty years of partnership FEDROM \u2013 JOINT&#8221;<\/i>, editat\u0103 de Federa\u021bia Comunit\u0103\u021bilor Evreie\u0219ti din Rom\u00e2nia \u00een anul 2008, se preciza c\u0103 Templul Mare din R\u0103d\u0103u\u021bi era \u00een func\u021biune. <sup id=\"cite_ref-10\" class=\"reference\"><\/sup><\/p>\n<p><strong>Galerie foto<\/strong><\/p>\n\n\t\t<style>\n\t\t\t#gallery-1 {\n\t\t\t\tmargin: auto;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-item {\n\t\t\t\tfloat: left;\n\t\t\t\tmargin-top: 10px;\n\t\t\t\ttext-align: center;\n\t\t\t\twidth: 25%;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 img {\n\t\t\t\tborder: 2px solid #cfcfcf;\n\t\t\t}\n\t\t\t#gallery-1 .gallery-caption {\n\t\t\t\tmargin-left: 0;\n\t\t\t}\n\t\t\t\/* see gallery_shortcode() in wp-includes\/media.php *\/\n\t\t<\/style>\n\t\t<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-670 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a data-rel=\"iLightbox[postimages]\" data-title=\"Templul-Evreiesc-Radauti-1\" data-caption=\"\" href='https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-1-1.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-1-1-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail lazyload\" alt=\"\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%271280%27%20height%3D%27960%27%20viewBox%3D%270%200%201280%20960%27%3E%3Crect%20width%3D%271280%27%20height%3D%27960%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-orig-src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-1-1-150x150.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-1-1-66x66.jpg 66w, https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-1-1-150x150.jpg 150w\" data-sizes=\"auto\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a data-rel=\"iLightbox[postimages]\" data-title=\"Templul-Evreiesc-Radauti-2\" data-caption=\"\" href='https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-2.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-2-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail lazyload\" alt=\"\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%27800%27%20height%3D%271067%27%20viewBox%3D%270%200%20800%201067%27%3E%3Crect%20width%3D%27800%27%20height%3D%271067%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-orig-src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-2-150x150.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-2-66x66.jpg 66w, https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-2-150x150.jpg 150w\" data-sizes=\"auto\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a data-rel=\"iLightbox[postimages]\" data-title=\"Templul-Evreiesc-Radauti-3\" data-caption=\"\" href='https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-3.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-3-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail lazyload\" alt=\"\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%271280%27%20height%3D%27960%27%20viewBox%3D%270%200%201280%20960%27%3E%3Crect%20width%3D%271280%27%20height%3D%27960%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-orig-src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-3-150x150.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-3-66x66.jpg 66w, https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-3-150x150.jpg 150w\" data-sizes=\"auto\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><dl class='gallery-item'>\n\t\t\t<dt class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a data-rel=\"iLightbox[postimages]\" data-title=\"Templul-Evreiesc-Radauti-4\" data-caption=\"\" href='https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-4.jpg'><img decoding=\"async\" width=\"150\" height=\"150\" src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-4-150x150.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail lazyload\" alt=\"\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%27800%27%20height%3D%271067%27%20viewBox%3D%270%200%20800%201067%27%3E%3Crect%20width%3D%27800%27%20height%3D%271067%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-orig-src=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-4-150x150.jpg\" data-srcset=\"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-4-66x66.jpg 66w, https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Templul-Evreiesc-Radauti-4-150x150.jpg 150w\" data-sizes=\"auto\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/dt><\/dl><br style=\"clear: both\" \/>\n\t\t<\/div>\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Sursa: wikipedia.org<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Templul Mare din R\u0103d\u0103u\u021bi este un l\u0103ca\u0219 de cult evreiesc din municipiul R\u0103d\u0103u\u021bi, localizat pe strada 1 Mai nr. 2, \u00een centrul ora\u0219ului. El a fost construit \u00een anul 1883, unele surse indic\u00e2nd eronat anul 1879 ca an al construc\u021biei.  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2442,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-670","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-radauti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=670"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2447,"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/670\/revisions\/2447"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=670"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=670"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edelweiss.buhaescu-gabriel.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=670"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}